ECB kêu gọi thương gia tham gia thử nghiệm đồng euro kỹ thuật số trước mục tiêu 2029

Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vừa kêu gọi các thương gia thương mại điện tử và thương mại di động trong khu vực eurozone tham gia thử nghiệm đồng euro kỹ thuật số (digital euro), đánh dấu bước tiến quan trọng hướng tới phát hành CBDC bán lẻ vào năm 2029.

Thử nghiệm quy mô lớn

Chương trình thử nghiệm 12 tháng dự kiến bắt đầu vào nửa cuối năm 2027, sau khi ECB chọn 36 ngân hàng và công ty thanh toán tham gia giai đoạn thử nghiệm. Phiên bản beta của đồng tiền kỹ thuật số sẽ được sử dụng trong thử nghiệm, mô phỏng đồng euro kỹ thuật số nhưng không có giá trị pháp lý.

Nhân viên của ECB và 19 ngân hàng trung ương quốc gia khu vực euro sẽ đóng vai trò người dùng, thử nghiệm các hình thức chuyển tiền online và offline giữa cá nhân, thanh toán tại cửa hàng, mua sắm thương mại điện tử và thanh toán thương mại di động.

Động lực chiến lược: Chống lại stablecoin USD

Mặc dù luật cho phép phát hành đồng tiền kỹ thuật số chưa được hoàn thiện, ECB vẫn đẩy nhanh dự án vì coi việc áp dụng stablecoin tư nhân neo USD — như USDT của Tether và USDC của Circle — là mối đe dọa đối với chủ quyền tiền tệ của châu Âu.

Chủ tịch ECB Christine Lagarde khẳng định đồng euro kỹ thuật số là cần thiết để bảo vệ chủ quyền tiền tệ của châu Âu và giảm sự phụ thuộc vào stablecoin neo USD. Đây là thông điệp rõ ràng rằng ECB không muốn châu Âu phụ thuộc vào hạ tầng thanh toán do các công ty tư nhân Mỹ kiểm soát.

Thách thức từ phía thương gia

Isadora Arredondo, phó chủ tịch chính sách toàn cầu tại Hedera, nhận định: “Nhiều người nghĩ thành công của đồng euro kỹ thuật số sẽ phụ thuộc vào cách chính phủ và khu vực công giải thích tính hữu ích của nó. Nhưng phần khó hơn sẽ là làm cho dự án hoạt động thương mại.”

Arredondo cho biết thương gia cần động lực để tham gia với số lượng đủ lớn và đảm bảo người tiêu dùng không gặp rào cản khi thanh toán. Một lựa chọn có thể là các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán giảm phí mà thương gia phải trả để chấp nhận thanh toán bằng đồng euro kỹ thuật số.

Đây là thách thức tương tự mà các hệ thống thanh toán mới khác đã đối mặt: làm thế nào để tạo đủ network effect khi cả người mua và người bán đều cần thấy giá trị thực sự.

Bài học cho Việt Nam và Nhật Bản

Thử nghiệm của ECB cung cấp bài học quan trọng cho các ngân hàng trung ương tại châu Á:

Việt Nam

• CBDC research: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang nghiên cứu CBDC từ năm 2021, nhưng chưa có kế hoạch thử nghiệm cụ thể
• Stablecoin adoption: Stablecoin USD đang được sử dụng rộng rãi trong thanh toán cross-border và DeFi tại Việt Nam
• Bài học từ ECB: Cần tạo động lực cho thương gia thay vì chỉ dựa vào quy định pháp lý

Nhật Bản

• Digital yen: Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã hoàn thành thử nghiệm kỹ thuật digital yen vào tháng 3/2026
• Private sector involvement: Các ngân hàng lớn như Mitsubishi UFJ, Sumitomo Mitsui đang phát triển giải pháp thanh toán kỹ thuật số
• Stablecoin framework: Nhật Bản đã có khung pháp lý cho stablecoin từ 2023, tạo điều kiện cho cả CBDC và stablecoin tư nhân cùng tồn tại

Tác động đến hạ tầng thanh toán toàn cầu

Nếu thành công, đồng euro kỹ thuật số sẽ tạo ra mô hình CBDC bán lẻ đầu tiên tại một nền kinh tế lớn, có thể trở thành blueprint cho các ngân hàng trung ương khác. Tuy nhiên, thành công phụ thuộc vào:

1. Merchant acceptance: Đủ thương gia chấp nhận thanh toán
2. User experience: Đơn giản và tiện lợi như thanh toán thẻ hiện tại
3. Fee structure: Phí thấp hơn hoặc bằng so với thẻ tín dụng
4. Privacy: Bảo vệ quyền riêng tư của người dùng
5. Interoperability: Tương thích với các hệ thống thanh toán hiện có

Góc nhìn từ Fujigo

Đối với các doanh nghiệp Fintech tại Việt Nam và Nhật Bản, sự phát triển của CBDC tại châu Âu mở ra cơ hội:

• Cross-border payments: CBDC có thể tạo điều kiện thanh toán xuyên biên giới hiệu quả hơn giữa châu Âu và châu Á
• Technology transfer: Các công nghệ và kinh nghiệm từ thử nghiệm ECB có thể được áp dụng tại thị trường châu Á
• Regulatory learning: Khung pháp lý và mô hình thử nghiệm của ECB là tài liệu tham khảo giá trị

Fujigo khuyến nghị các doanh nghiệp theo dõi sát tiến trình phát triển đồng euro kỹ thuật số và chuẩn bị hạ tầng để sẵn sàng tích hợp khi CBDC trở thành hiện thực.

---

Nguồn: European Central Bank calls for merchants to participate in digital euro pilot — CoinDesk, 15/9/2026